LUchtvaart Nationaal Antwerpen Kempen

LUNAK
75 JAAR OORLOGSMUSEUM OVERLOON + OPENING LANCASTERPAVILJOEN

Op 14/10/2021 beleefden wij een prachtige dag bij onze Noorderburen in Nederland, Overloon. Het Oorlogsmuseum Overloon aldaar, het oudste Wereldoorlog II museum in West-Europa, mocht 75 kaarsjes uitblazen waarvoor proficiat!
Er werden voor deze gelegenheid tal van nieuwe projecten officieel voorgesteld en ingehuldigd. Na het aangename onthaal en de gebruikelijke Covid-safe controle mochten we plaatsnemen in de autocar die ons naar het eerste onderdeel bracht dat op het programma stond. Omstreeks 14.00 uur startte de officiële onthulling van de “Vector” door de Stichting Liberation Route Europe. Deze Vector, ontworpen door architect Daniel Libeskind, is het eerste grote monument dat in Europa werd ingehuldigd. Deze Vector of Memory in Boxmeer zal één van de vele wegwijzers worden die de trajecten aanduiden welke de Geallieerde troepen hebben gevolgd bij de opmars van Londen naar Berlijn. Het baken dat langs de A-73 in Boxmeer werd ingehuldigd vertelt het verhaal van de Slag bij Overloon in 1944 ondertussen 77 jaar geleden. Op de locatie kwamen achtereenvolgens de Burgemeester van Boxmeer, Karel van Soest, Rémi Praud, Managing Director LRE Foundation, Vice-admiraal buiten dienst Matthieu Borsboom, voorzitter van bestuur V-fonds en Gedeputeerde Stijn Smeulders aan het woord. Voorafgegaan door een Fly-By van twee North American AT-6 Harvard’s PH-TBR en PH-IIB, werd de Vector met de nodige luister officieel onthuld.
Voor het tweede programmaonderdeel van de dag voerde de autocar ons naar de Britse militaire begraafplaats in Overloon waar we omstreeks 15.30 uur arriveerden. De heer Leo Janssen, voorzitter van de Stichting Overloon War Chronicles, gaf tekst en uitleg bij de presentatie van de eerste 100 foto’s en verhalen die reeds bij de graven werden geplaatst. Het opzet is namelijk om al de namen op de grafstenen een gezicht te geven en ze hun verhaal te laten vertellen. Na een woord van de heer Burgemeester Karel van Soest werd er overgegaan tot het neerleggen van bloemenkransen in bijzijn van de Commissaris van de Koning, mevrouw Ina Adema, Vice-admiraal b.d. Matthieu Borsboom, een afgevaardigde van de Commonwealth War Graves en een afgevaardigde van het eerder vernoemde V-fonds.
Tevens werd er aan het honderdste gezicht extra aandacht geschonken. Na opzoekingswerk bleek dat er tussen de 281 gesneuvelden één Nederlander op het Britse kerkhof begraven lag. Zijn naam : Wil van der Burgt. Volgens Piet Peters van de stichting studeerde Wil af als weg- en waterbouwkundige. Op 23-jarige leeftijd meldde hij zich als vrijwilliger om te tolken en te gidsen voor de Britten. Hij sneuvelde op 16 oktober 1944 nabij boerderij ‘De Bloem’ in Overloon, waarschijnlijk door een granaatinslag. Samen met de Commissaris van de Koning onthulde de neef van Wil (die dezelfde naam draagt) het portret van Wil van der Burgt waarna zijn foto bij diens graf werd bijgezet. Kinderen van de nabijgelegen Josefschool hielpen bij de bloemenhulde met het aanreiken van de kransen, het voorlezen van gedichten en het leggen van een roos bij elk graf op het kerkhof.
Na dit mooi eerbetoon werden we teruggebracht naar het Oorlogsmuseum Overloon. Daar aangekomen werd een korte rustpauze ingelast met koffie en een heerlijk gebak waarna er werd overgegaan naar het derde luik van het programma namelijk de inhuldiging van het Lancaster-paviljoen. Deze tentoonstellingsruimte werd tot stand gebracht dankzij de uitstekende samenwerking van de Directeur van het Oorlogsmuseum, de heer Erik van den Dungen, de Belgische gemeente Glabbeek, Burgemeester Peter Reekmans van Glabbeek, Bahaat, Bom.be en het Plane Hunters Research and Recovery Team Belgium, waarvan ik de eer en het genoegen heb deel te mogen uitmaken.
Vooraleer over te gaan tot de officiële inhuldiging van dit paviljoen werd nog even stilgestaan bij de betekenis van het woord en het begrip “Vrijheid”. Wetende welke prijs er werd betaald voor onze “Vrijheid”, is het misschien wel hoog tijd dat we eens even diep nadenken en ons bezinnen wat vrijheid juist inhoudt en betekent zowel voor ons zelf als voor onze samenleving?
Onder het motto van het museum ‘Oorlog hoort in een museum’ sprak de Directeur van het Oorlogsmuseum Overloon, Erik van den Dungen, over de manier waarop het museum deze boodschap in het verleden trachtte mee te geven aan de bezoekers. Hij loofde de inzet van zijn medewerkers en benadrukte dat zij in de toekomst nog meer initiatieven zullen nemen om de boodschap te blijven te verkondigen en mee te gaan met de tijd door gebruik te maken van hedendaagse ontwikkelingen en technologieën om de (jongere) bezoekers te blijven boeien.
Het verhaal van de vele burger- en militaire slachtoffers uit WO II moet blijvend worden verteld, hun offers mogen nooit worden vergeten.
“When you go Home, tell them of us and say, For your Tomorrow, we gave our Today” - John Maxwell Edmunds 1916.
Na de inleiding door Directeur van den Dungen namen de Commissaris van de Koning, mevrouw Ina Adema, Vice-admiraal bd Matthieu Borsboom, de Burgemeester van Glabbeek, Peter Reekmans (schenker van de Lancaster aan Overloon), Jeffrey Temple (nabestaande neef van Sidney Smith navigator NN775) en in een later stadium Benny Ceulaers (Voorzitter van de Plane Hunters) plaats achter het spreekgestoelte.
Hierna kwam het gedeelte aan bod waar onze voorzitter Benny Ceulaers en wij als medewerkers van de Plane Hunters naar uitkeken. De kroon op het werk, de kers op de taart: de officiële inhuldiging van de Lancaster NN775 die in 2016 werd opgegraven in Glabbeek en in het Oorlogsmuseum Overloon voor het nageslacht bewaard zal blijven. Een mooi eerbetoon aan de bemanning maar tegelijkertijd ook een stille getuige van de gruwel van de oorlog.
De aanwezigen werden naar een verduisterde ruimte gebracht waar een flauw lichtschijnsel slechts enkele contouren van de Britse bommenwerper prijsgaf. Na een druk op de knop werd de animatie gestart en rees de Avro Lancaster NN775 uit het donker op waarbij alternerende lichteffecten zich opbouwden om even later de restanten van Lancaster in het volle licht te presenteren. Een indrukwekkend en prachtig schouwspel dat bij de toeschouwers een spontane stilte teweeg bracht.
Het geheel van deze memorabele dag werd afgesloten met een receptie waarbij men bij een hapje en een drankje met mekaar van gedachten kon wisselen en nog lang kon napraten.
Dank zij de mateloze inzet van de Directeur Erik van den Dungen en zijn team van medewerkers kan het Oorlogsmuseum Overloon terugblikken op een zeer geslaagde organisatie waarbij sereniteit, eerbied, respect en bezinning hoog in het vaandel werd gedragen.
Proficiat met jullie 75-jarig bestaan, we wensen jullie nog een mooie toekomst toe en hopen dat jullie nog vele verjaardag kaarsjes mogen uitblazen!
Van harte bedankt voor de uitnodiging!

(Tekst en beeldmateriaal : Jef Pets)

Klik op de foto's hieronder respectievelijk voor de beelden van de onthulling van de Vector, de herdenking op de begraafplaats, de inhuldiging van het Lancaster-paviljoen en vervolgens een filmpje van de onthulling van de Lancaster NN775.